สิ่งมีชีวิตชนิดต่างกันมีความสัมพันธ์กันในแง่การถ่ายทอดพลังงานและมวลสาร ความสัมพันธ์เหล่านี้อาจเป็นความสัมพันธ์ชั่วคราว หรือความสัมพันธ์แบบอยู่ร่วมกันตลอดเวลา

1.Neutralism (0,0)/(0,0)

สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ร่วมกันนั้น ไม่มีใครได้รับหรือเสียประโยชน์จากกันโดยตรง และเมื่อแยกทางจากกันก็ไม่มีใครได้รับหรือเสียประโยชน์เช่นกัน เช่น

- สิงโตกับไม้พุ่มเตี้ย

- นกกินปลีกับกวางดาว

2.Protocooperation(+,+)/(0,0)

สิ่งมีชีวิต2ชนิดที่เมื่ออาศัยอยู่ร่วมกันต่างก็ได้รับประโยชน์จากกันและกัน แต่ไม่จำเป็นต้องอยู่ร่วมกันเสมอไปแม้แยกกันอยู่ก็สามารถดำรงชีวิตอยู่ต่อไปได้ เช่น

- ปูเสฉวนกับดอกไม้ทะเล ดอกไม้ทะเลจะเกาะอยู่บนเปลือกของปูเสฉวน สามารถเคลื่อนที่ไปหาแหล่งอาหารใหม่ๆได้ และยังรับอาหารบางส่วนจากปูเสฉวนด้วย ในขณะที่ปูเสฉวนก็ใช้ดอกไม้ทะเลช่วยพรางตาศัตรูได้

- ความสัมพันธ์ระหว่างผีเสื้อและดอกไม้

- ความสัมพันธ์ระหว่างมดดำและเพลี้ย

3.Mutualism(+,+)/(-,-)

สิ่งมีชีวิต 2 ชนิด เมื่อาศัยอยู่ร่วมกัน ต่างฝ่ายต่างก็ได้รับประโยชน์จากกันและกัน แต่หากแยกจากกันจะไม่สามารถดำรงชีวิตต่อไปได้ เช่น

- ไลเคนส์ (Lichens) ซึ่งเป็นการอยู่ร่วมกันระหว่างรากับสาหร่ายสีเขียว โดยจะได้รับอาหารจากสาหร่ายสีเขียว ซึ่งสามารถสร้างอาหารได้เอง ส่วนสาหร่ายได้รับความชื้นจากรา

- แบคทีเรียไรโซเบียมในปมรากถั่ว

- โปรโตซัวไตรโคนิมฟาในทางเดินอาหารของปลวก

4. Commensalism (+,0)/(-,0)

เมื่ออยู่ร่วมกันฝ่ายหนึ่งได้ประโยชน์อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้และไม่เสียประโยชน์ เมื่อแยกจากกันตัวที่ไม่ได้ ไม่เสียประโยชน์จะเหมือนเดิม แต่ฝ่ายที่เคยได้รับประโยชน์จะไม่ได้อะไรแทน หรืออาจจะเสียประโยชน์เมื่อไม่ได้อยู่ร่วมกับผู้อื่น เช่น

- กล้วยไม้บนต้นไม้ กล้วยไม้เป็นพืชที่เกาะอยู่บนต้นไม้อื่นๆ โดยไม่ชอนไชรากลงไปเพื่อแย่งน้ำหรืออาหารจากต้นไม้

- เหาฉลามกับปลาฉลาม เหาฉลามจะเคลื่อนที่ไปพร้อมกับปลาฉลามและได้รับอาหารที่เหลือจากปลาฉลามด้วย ส่วนปลาฉลามก็ไม่ได้หรือเสียประโยชน์อะไร

5. Predation (+,-)/(-,+)

เมื่ออาศัยอยู่ร่วมกัน โดยฝ่ายหนึ่งก็เป็น ผู้ล่า (predater) จะได้ประโยชน์ ส่วนเหยื่อ (prey) จะเสียประโยชน์โดยการสูญเสียอวัยวะ ชิ้นส่วนหรือชีวิต แต่เมื่อแยกจากกันผู้ล่าจะเสียประโยชน์ ส่วนเหยื่ออาจไม่ได้ไม่เสียอะไร หรืออาจได้ประโยชน์จากการแยกกันอยู่ เช่น

- แมลงกับนก นก(ผู้ล่า)จิกแมลง(เหยื่อ)กินเป็นอาหาร นกจึงได้ประโยชน์ ส่วนแมลงเสียประโยชน์

- นกกับมนุษย์ มนุษย์เป็นผู้ล่านกเป็นอาหาร มนุษย์จึงได้รับประโยชน์ ส่วนนกเป็นเหยื่อจึงเสียประโยชน์ สิ่งมีชีวิตหนึ่งๆในระบบนิเวศอาจเป็นได้ทั้งผู้ล่าและเหยื่อ ซึ่งทำให้สิ่งมีชีวิตสามารถควบคุมปริมาณซึ่งกันและกันให้อยู่ในสภาวะสมดุล

โดยทั่วไปความสัมพันธ์รูปแบบนี้จะทำให้สิ่งมีชีวิตที่มีเหยื่อ-ผู้ล่าที่มีความจำเพาะเกิดการปรับตัวในรูปแบบที่สัมพันธ์กันเช่น เมื่อผู้ล่ามากขึ้นเหยื่อพยายามอยู่รอดด้วยการเพิ่มปริมาณลูกหลานครั้งละมากๆ หรือเลี่ยงการถูกกินด้วยการเพิ่มขนาด หรือเปลี่ยนแปลงสรีระให้เหมาะสมต่อการหนี อย่างไรก็ตามในระบบนิเวศที่สมดุลจะพบว่าจำนวนผู้ล่าและเหยื่อมีความสัมพันธ์กันเสมอ

6. Parasitism (+,-)/(-,0)

เมื่ออาศัยอยู่ร่วมกัน ฝ่ายยที่ได้รับประโยชน์เรียกว่า ปรสิต (parasite) ส่วนฝ่ายที่เสียประโยชน์เรียกว่า ผู้ถูกอาศัย (host) เมื่อแยกทางจากกันปรสิตมักจะดำรงชีวิตไม่ดี หรือไม่อาจดำรงชีวิตได้เลย ส่วนผู้ถูกอาศัยไม่ได้ไม่เสียอะไรจากการแยกกันอยู่ เช่น

- เห็บกับสุนัข เห็บเป็นปรสิตภายนอก(ectoparasite)

- พยาธิกับมนุษย์ พยาธิเป็นปรสิตภายใน (endoparasite)

- ปรสิตสังคม (social parasite) เช่น การวางไข่ในรังนกอื่นของนกกาเหว่า

สิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งจะล่าสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่ง เพื่อใช้เป็นพื้นที่วางไข่ และเป็นแหล่งอาหารสำหรับตัวอ่อน เช่น

- ต่อเบียฬ ที่จะวางไข่ไว้บนหนอนผีเสื้อ เมื่อหนอนเข้าดักแด้ ตัวอ่อนของต่อจะฟักและกินหนอนผีเสื้อเป็นอาหาร

8.Amensalism (-,0)/(0,0)

เมื่ออาศัยอยู่ร่วมกัน จะมีฝ่ายหนึ่งเป็นผู้เสียประโยชน์ ส่วนอีกฝ่ายไม่ได้ไม่เสียประโยชน์อะไร เมื่อแยกจากกันต่างฝ่ายดำรงชีวิตอยู่ได้ตามปกติ เช่น

- ราสร้างสาร antibiotic ไปยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย(บางครั้งเรียกภาวะ Antibioticism หรือ Allelopathism)

- ต้นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ บังแสงต้นไม่พุ่มเตี้ยที่ขึ้นบริเวณโคนต้นทำให้ต้นไม้เล็กๆไม่สามารถเติบโตได้

9. Competition (-,-)

เมื่อสิ่งมีชีวิตสองชนิดอาศัยอยู่ร่วมกัน แล้วทั้งสองฝ่ายต่างเสียประโยชน์เนื่องจากมี niche ที่เหมือนๆกัน เช่น

- กระต่ายกับวัว ที่อาศัยอยู่ในทุ่งหญ้าเดียวกัน

- กระรอกและนกหัวขวานจ้องการโพรงในการทำรัง

7.Parasitoid (+,-)/(-,0)